Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 42

Nữ thi sĩ Giang Hoa mới sáng tác bài thơ và được Thu Hà ngâm ngay. Tôi nghe ngâm và đọc lời bài thơ rất thú vị và cũng từ bài thơ 7 chữ viết theo lối thơ mới tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ mà cảm hứng ra bài thơ song thất lục bát. Thơ Giang Hoa tôi xin miễn bình giảng có thể sau này viết một bài bình luận. Tôi xin bình giảng riêng bài Hồn Trinh Bướm Trắng của tôi thôi. Mục đích giảng giải ý nghĩa câu chữ và cảm xúc của tôi về bài thơ này.

Thu Sầu Trên Mắt Lệ

Em về nhặt vội lá sầu rơi

Ở đó chiều thu úa rụng rồi !

Muổn hỏi vì sao buồn lạc lối

Hay là hồn vẽ nét chơi vơi

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 41

Kể từ khi Chúa sinh ra loài người, trái tinh cầu của chúng ta phân ra phương Tây và phương Đông. Kỳ lạ thay phương Tây lại là quê hương của các văn nhân hiền triết, xứ sở này rất ưa chuộng hâm mộ nhân tài. Rất hiếm hoi ai đó vì văn hay chữ tốt uyên bác thông thái về học thuật mà bị nguy hiểm đe dọa đến tính mạng. Còn phương Đông bản tính con người bần tiện, tiểu nhân nhung nhúc như giòi bọ.  Sĩ tử làm thơ viết văn phải tránh dùng chữ trùng với tên nhà Vua, với họ mạc cụ kỵ mấy đời của nhà Vua và Hoàng Hậu.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 40

Phần khúc ca Hồ Trường của ông Nguyễn Bác Trác tôi xin miễn trích dẫn, tôi xin bình giảng ngay nội dung bài thơ của tôi cảm khái ra thành “Giọt Lệ Canh Thâu“
Thơ viết theo lối tứ tuyệt trường thiên không đối câu đối chữ, tôn trọng niêm luật như thơ đường. Ta thường gọi là thể thơ mới 7 chữ mà các vị đàn anh thời tiền chiến như Tản Đà, Nguyễn Bính hay làm.

Giọt Lệ Canh Thâu

Cảm khái từ khúc ca của Nguyễn Bá Trác: Hồ Trường

Giọt lệ canh thâu tức là giọt nước mắt chảy dài suốt năm canh. Về thời gian người Á Đông thường chia đêm 5 canh, ngày 6 khắc.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 39

Hồ Trường là một thi phẩm của ông Nguyễn Bá Trác viết vào đầu thế kỷ 20. Ông từng theo Cụ Phan Bội Châu trong phong trào Đông Du và hưởng ứng phong trào Đông Kinh của Cụ Phan Châu Trinh. Từng làm quan dưới triều vua nhà Nguyễn.
Ông là chủ bút phần Hán Văn của tờ Nam Phong do quan đại thần Phạm Quỳnh sáng lập. Sau thôi làm ở báo Nam Phong, ông vào Huế làm Tá lý Bộ Học và lần lượt trải qua các chức vụ: Tuần vũ Quảng Ngãi, Thị lang Bộ Binh, Tổng đốc Thanh Hóa, Tổng đốc Bình Định.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Mai Hoài Thu Phổ Nhạc Phần 38

Bài thơ lục bát“ Giọt Sầu Em Gửi Cho Ai“ của tôi viết tặng nhà thơ kiêm nhạc sĩ Mai Hoài Thu đã được ca sĩ Nguyễn Đông trình diễn theo tôi là rất thành công.
Thơ lục bát phổ theo nốt nhạc Tây được giọng nam ca sĩ hát theo cung điệu trầm buồn là tổng hợp của các làn điệu nhạc nhẹ, nhạc vàng, ngâm thơ tao đàn. Tôi nghe như tiếng nỉ non ai oán sầu bi kiểu cung oán ngâm khúc và trinh phụ ngâm, âm điệu thật là buồn . Thơ nhạc Việt Nam phải buồn mới đạt yêu cầu. Thơ tình phải buồn nhạc tình phải buồn gịọng hát phải buồn thì mới đáng gọi là nhạc vàng theo kiểu mẫu mà các nhạc sĩ miền Nam sáng tác trước năm 1975.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 37

Hãy Sống Sao Cho Đẹp

cảm xúc từ những danh ngôn trên một clip

Phải sống sao cho đẹp, cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài sống phí. Nói như Nietzcher là sống như cỏ cây gỗ mục, nên ông có cảm giác buồn nôn. Con người quá nặng về sinh tồn, tồn tại và hưởng thụ mà quên mất cái căn bản là hiện sinh, dấn thân và sáng tạo không ngừng để phân biệt con người khác loài cầm thú và những vật vô tri vô giác không có linh hồn .

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 36

Các bậc đàn anh thời tiền chiến có một nét giống nhau là thích làm thơ 7 chữ, Nguyễn Bính và Thâm Tâm là tiêu biểu. Xuân Diệu, Hàn Mạc Tử, Vũ Hoàng Chương , Hồ Dzech ngoài 7 chữ ra thường là thơ 8 chữ. Theo tôi thơ 8 chữ dễ viết hơn nên phái nữ thời nào cũng rất hăng hái thể thơ này. Riêng Tản Đà thì kiểu nào cụ cũng chơi, qủa là một tay lợi hại cự phách trong làng thơ. Không phải là hậu sinh khả úy. Tôi may mắn sinh sau nên được thừa hưởng phần nào gia tài các bậc tiền bối để lại, tha hồ mà học tập . Nhưng thật lòng tôi cũng hơi chê các bậc tiền bối còn coi nhẹ thơ lục bát và hình như không thấy cái cao siêu, bác học, siêu hình huyền diệu của thơ song thất lục bát?

Chùm Thơ Tình Ngắn 305

( gồm những bài khổ ngắn dưới 22 câu )

Hồn Hoa Trinh Nữ

cảm xúc bài hát của Phạm Duy: Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu

Long lanh hạt ngọc hoa sầu

Có nàng trinh nữ hái dâu nuôi tằm

Thương huyền ánh mắt lá răm

Giao đài nguyệt bạch đêm rằm ngẩn ngơ

Chùm Thơ Tình Ngắn 304

( những bài khổ ngắn dưới 22 câu)

Hoa Tàn Liễu Héo

cảm xúc bài dân ca bắc bộ: Bèo Dạt Mây Trôi

Mây trôi bèo dạt anh ơi!

Mười hai bến nước chơi vơi mảnh đời

Làm thân con gái nói cười

Hoa tàn liễu héo lệ rơi đôi hàng

Chùm Thơ Tình Ngắn 303

( gồm những bài khổ ngắn dưới 22 câu)

Em Bỏ Rơi Trái Tim Hồng

cảm động khi nghe Ái Vân hát: Triệu Đóa Hoa Hồng

Một câu chuyện tình yêu lãng mạng

Người đời ơi cay đắng trong tôi

Trái tim thổn thức bồi hồi

Triệu bông hồng thắm nổi trôi sông hồ…

Chùm Thơ Tình Ngắn 302

( gồm những bài khổ ngắn dưới 22 câu )

Cung Đàn Bạc Mệnh

họa thơ Giang Hoa: Đời Kỹ Nữ

Hồn ma thảm thiết lạc đi đâu

Bốn ngả mênh mông luống nghẹn sầu

Phận liễu trăng tàn non nước hận

Kiếp bèo sóng bạc đại dương sâu

Hồng nhan nức nở cung đàn hạc

Son phấn điêu linh tửu điếm lầu

Kỹ nữ xuôi thuyền đời tủi nhục

Dòng sông ái dục bến nương dâu…!

Chùm Thơ Tình Ngắn 301

Sắt Se Cõi Lòng

cảm xúc nghe Hiền Châu hát

Mùa mưa lần trước quen em

Một căn lều nhỏ buông rèm bên nhau

Đèn mờ quán cóc mày chau

Tóc mây lõa xõa trọn màu môi son

Chùm Thơ Tình Dài Số 272

Van Xin Em

cảm xúc nhạc Ngân Giang: Xin Đừng Yêu Tôi Nữa

Van xin em đừng yêu anh nữa

Đã từ lâu sống giữa rừng xanh

Ba vùng chiến thuật tung hoành

Nằm sương gối đất cầm canh gió gào

Chùm Thơ Tình Dài Số 271

Trở Lại Đi Anh

cảm xúc nhạc Vinh Sử & Ngân Giang

Về đi anh tình xưa nối lại

Chiều mùa thu quan tái xót xa

Cô đơn nửa mảnh trăng ngà

Nửa soi gối chiếc nửa sa dặm trường

Chùm Thơ Tình Dài Số 270

gồm những bài thơ khổ dài trên 24 câu

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

cảm xúc thơ Nguyễn Đình chiểu bài 16

Võ điền chủ ê chề mặt mũi

Chàng rể xưa lụi cụi bước đi

Khác nào mọi rợ man di

Còn đâu hào khí nam nhi một thời

Chùm Thơ Tình Dài Số 269

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 6

Về tới cổng rầm rì chim chóc

Giữa sân đầy trẻ học chữ nho

Vân Tiên chạy tới gọi to

Cả nhà rạng rỡ học trò vây quanh

Chùm Thơ Tình Dài Số 268

Hồng Nhan Bạc Mệnh

cảm xúc thơ Nguyễn Gia Thiều bài 3

Chiều hôm thủy mạc gió đông

Cầu sương chày nện bướm hồng tà huy

Phong trần tới cả biên thùy

Non khê rạng liễu gốc quỳ thê lương

Chùm Thơ Tình Dài Số 267

Tài Mệnh Tương Đố

cảm xúc thơ Nguyễn Du bài 101

Lòng phỉ nguyện ba sinh tái tạo

Duyên lứa đôi giao hảo bạn bè

Cuốc kêu tu hú gọi hè

Trăng lên hoa nở tiếng ve rộn ràng

Chùm Thơ Tình Dài Số 266

Tài Mệnh Tương Đố

cảm xúc thơ Nguyễn Du bài 91

Tiếng gà gáy sáng trưa hoan hỉ

Vân khéo tay chăm chỉ món ăn

Cho mùa thi hội trường văn

Khôi nguyên hai giải thanh tân cùng ngày

Thơ Tình Chùm 722

Nửa Hồn Cô Liêu

cảm xúc khi nghe Thanh Duyên hát bài: "Tình Đến Rổi Đi " phổ thơ Chiều Tím

Chiều mây tím khói loãng bay

Thiên thu tình mộng đắng cay tủi hờn

Tiếng ai nức nở đòi cơn

Mảnh tình côi cút chập chờn gió đông...

Thơ Tình Chùm 721

Duyên Phận Dở Dang

họa thơ Nguyễn Thanh Hoàng: Đoản Khúc Tình Lỡ

Duyên phận dở dang bởi chữ ngờ

Đoạn trường đưa đẩy nhện giăng tơ

Trúc mai ân nghĩa đâu đùa bỡn

Loan phụng ái tình dám ngất ngơ

Thiếp khóc năm canh lòng khổ ải

Chàng buồn sáu khắc dạ sầu vơ

Diễm Tân thổn thức đôi bờ bến

Quan tái trùng dương ánh nguyệt mờ !

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 35

Cố thi sĩ Đinh Hùng viết bài thơ 7 chữ “ Gặp Nhau Lần Cuối“ 7 khổ 28 câu. Tôi cảm dịch sang thể thơ song thất lục bát có rút ngắn lại còn 6 khổ 24 câu. Thời thi sĩ Đinh Hùng là thời kỳ thơ mới phát triển, các vị thi sĩ  nhà ta có xu hướng biến đổi thơ đường luật thất ngôn bát cú hay tứ tuyệt thành thể thơ 7 chữ trường thiên không cần đối câu đối chữ nữa để tả tình. Có sự lạ xuất hiện thêm thơ 8 chữ nhưng song thất lục bát thì lại viết rất ít là một điều đáng tiếc. Thơ song thất lục bát rất hợp với lối ngâm thơ tao đàn. Có lẽ song thất lục bát làm ra là để ngâm nga. Thật là tôi có duyên may mới gặp cô Trần Thu Hà trên cõi đời này, cô ta lại có sở trường về ngâm thơ, riêng thơ song thất lục bát rất hợp với âm điệu Huế. Nghe sao mà réo rắt thanh cao thế, chả khác chi nơi cung đình vua chúa phong lưu đài các ngày xưa vậy.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 34

Thâm Tâm viết bài thơ “Dang Dở “gồm 11 khổ tức 44 câu thể thơ 8 chữ. Còn tôi từ cái hồn thơ của Thâm Thâm chuyển dịch sang tâm hồn tôi thành bài thơ song thất lục bát cũng 11 khổ tức 44 câu. Nhưng tâm trạng khí khái hoàn toàn khác nhau, một Thâm Tâm xót xa nuối tiếc hận tình mà muốn trút hết oán thù vào đầu kẻ thù xâm lược. Thời đó là người Pháp đây? Thâm Tâm muốn làm một Kinh Kha nơi chiến địa vì thất tình mà đổ cho là số kiếp nên thà chết quách đi cho rảnh.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 33

Để tri ân Thu Hà đã diễn ngâm và cũng là muốn làm món qùa kỷ niệm cho những ai thực lòng mến mộ. Tôi sẽ bình giảng bài thơ “Đêm Mưa Sầu mộng“ mà tôi phỏng dịch cảm hứng từ thơ cố thi si Đinh Hùng bài: “ Chớp Bể Mưa Nguồn“. Để tránh hiệu ứng nhàm chán, nên Đinh Hùng viết 8 khổ thơ mới 7 chữ thì tôi rút ngắn lại còn 6 khổ thơ song thất lục bát. Ý lời hoàn toàn khác với Đinh Hùng. Ví như tâm hồn tôi đã hấp dẫn linh hồn Đinh Hùng trong vũ trụ biển cải nỗi niềm suy tư của anh thành của tôi. Trời phú cho dân tộc Việt Nam ta có Thơ song thất lục bát, Thơ lục bát, làm ra là để ngâm nga. Thơ 8 chữ hay 5 chữ cũng rất dễ ngâm. Riêng thơ 7 chữ với những bài chừng 20 câu  tới 28 câu ngâm là thú vị nhất. Những bài dài quá sẽ gây hiệu hứng nhàm chán bởi lối gieo vần đều đều của đường thi. Theo tôi người ngâm sẽ rất mệt mỏi, cảm thấy đôi chút khó khăn. Tôi thấy có nhiều người ngâm cả thơ đường của bà Hồ Xuân Hương, đành rằng thơ bà thâm thúy lắm ý nghĩa hay. Nhưng những bài vịnh cái quạt, vịnh anh lính thú vân vân nữ sĩ có ý bỡn cợt cả bộ phận sinh dục đàn ông đàn bà mà các cô các mợ  ấy cũng ngâm nga. Theo tôi là vô duyên, nếu có ngâm nga thì để cho cánh đàn ông họ ngâm tếu táo cho vui. Theo như các cụ nhà ta thì thơ đường làm ra vốn dĩ là để đọc. Nhưng ngày nay ở Việt Nam nhiều bài thơ tả tình viết bằng đường thi ngâm nga cũng rất hay.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần Phần 32

Đinh Hùng viết bài “Hương“ bằng thể thơ mới 7 khổ 28 câu, còn tôi nhân đó cảm hứng sang bài thơ khác bằng thể song thất lục bát cũng 7 khổ 28 câu. Nếu các bạn có thời gian so sánh từng khổ từng câu cả hai bài thơ, sẽ thấy sự khác biệt nhau rõ rệt, ý lời câu chữ nhưng tâm hồn vẫn đồng điệu  hòa nhịp cho nhau. Thơ song thất lục bát theo tôi là thể khó làm nhất. Anh phải từ cái nền móng cơ bản là thơ đường luật, thơ 7 chữ, thơ lục bát thật nhuần nhuễn mới nên bắt tay vào viết song thất lục bát. Nếu không anh sẽ lạc vận bởi vần trắc. Trong lịch sử thơ song thất lục bát có 2 vị đại tổ sư đó là tướng công Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều và nữ sĩ Hồng Hà tức Đoàn Thị Điểm:

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 31

“Trường Tình Ca Hồn Ma Trinh Nữ“ của tôi gồm 37 khổ và 148 câu thơ song thất lục bát, cảm dịch từ thơ 7 chữ cũng 37 khổ của Đinh Hùng bài: “ Trái Tim Hồng Ngọc“.

Tôi cảm hứng từ linh hồn Đinh Hùng mà để nhập thần hấp dẫn sang linh hồn tôi, ý thơ ngôn từ có thể hoàn toàn khác hẳn với Đinh Hùng. Bài thơ này theo trường phái tượng trưng siêu nhiên, siêu hình học, lạc vào cảnh giới vô thức của tâm linh nhưng luôn theo một trình tự lo gic duy tâm biện chứng pháp. Thơ tả cảnh giới  thanh u của một âm hồn trinh nữ lần đầu trong đời tôi được nghe Thu Hà diễn ngâm. Vì thơ dài nên Thu Hà đã diễn ngâm clip số 1 là 12 khổ 48 câu. Clip số 2 cũng 12 khổ 48 câu. Clip số 3 sẽ là 13 khổ 52 câu. Vậy diễn ngâm tới đâu tôi sẽ theo sát bình giảng tới đó để tri ơn cô Thu Hà và giúp ích cho các bạn muốn thưởng lãm tường tận ý nghĩa bản trường ca ma mị thú vị này.