Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 170

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 11

 

“Thế mới biết núi tiên thoát tục

Tránh xa vòng ái dục thế gian

Trang Sinh chi quản bần hàn

Thanh cao Lý Nhĩ mai ngàn đào bay

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 169

 

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 10

 

“ Nghĩa quân thần tình thâm phụ tử

Đạo gia đình phu phụ quỳnh tương

Tào khang lễ giáo cương thường

Kính trên nhường dưới bốn phương thái hòa“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 168

 

Phần này  thơ tôi viết dễ hiểu, miễn bình giảng dài dòng, mục đích chính là thơ đươc diễn ngâm chèn video vào để tiện theo dõi vừa nghe vừa đọc.

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 8

 

Một xâu chuỗi hột ôm trước ngực

Ba ngôi hương cách thức đã xong

Mười điều giới luật thong dong

Ung dung thần thái đẹp lòng tăng ni

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 167

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 6

 

“Hai đồng đạo dạt dào hoan hỉ

Cầm tay nhau thủ thỉ Châu Hà

Sinh ra muôn cõi người ta

Thẳng ngay công chính ác tà tránh xa

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 166

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 5

 

“Giờ kể đến vợ chồng Hà Mậu

Amen! cầu nguyện thấu lòng ai?

Dồi dào phúc lộc khứ lai

Năm đời mộ đạo phôi phai tháng ngày“

Thơ Tình Chùm 845

 

Vỡ Mộng !

Hoạ thơ Mã Kim Liên: Tàn Mơ

 

Giật mình nửa giấc mộng đòi cơn

Đỉnh ái mây bay suối tóc vờn

Lồng lộng thiên thai hoa bướm gọi

Phô bày cửa động cõi nào hơn

Tiên cô ẻo lả ôm đàn gảy

Cát sĩ mơ màng ngọn lửa hờn

Nóng bỏng lò tình rơm củi cháy

Mưa rơi vực thẳm tấm chăn đơn…!

Thơ Tình Chùm 844

 

 

Dáng Nguyệt Đau

Họa thơ Giang Hoa: Canh Thâu

 

Xuôi ngược trầm luân đã mấy thâu

Xót xa ướm hỏi rặng trâm bầu

Nhà bên thiếu phụ buồn không nói

Bếp lửa tro tàn nhỏ giọt châu

Cách biệt hoài vương sân cỏ mọc

Thời gian thổn thức áng mây sầu

Thuyền đời khổ lụy sông hồ rộng

Lá rụng vườn xưa dáng nguyệt đau

Thơ Tình Chùm 843

 

Tiếng Quạ Ăn Sương

Hoạ thơ Giang Hoa. Hoài Cảm

 

Phượng rũ thu tàn cúc nở bông

Ăn sương tiếng qụa héo hon đồng

Hồn mây lạc lõng về quan ải

Cánh hạc bơ vơ lạc bến sông

Đom đóm chập chờn hương vị nhạt

Vườn thanh ngơ ngác gió thơm nồng

Kìa ai dạo gót bên hồ nước

Thương cảm  hàng me rụng lá đông!

Thơ Tình Chùm 842

 

Thuyền Trăng Hòai Mộng

Họa thơ Giang Hoa: Mảnh Trăng

 

Sóng vỗ thuyền trăng bọt trắng ngần

Lẻ loi cá lội bến đằng vân

Chập chờn bóng nước mong manh nguyệt

Thổn thức hơi sương đọng ái ân

Mới thế mà nay hồn cách biệt

Tủi hờn tinh vệ kiếp phong trần

Bâng khuâng dạo gót kìa ai đó

Thơ khóc sầu tang trọn nghĩa vần

Thơ Tình Chùm 841

 

Sòng Đời Đỏ Đen

Họa thơ Giang Hoa: Đời Kỹ Nữ

 

Ca kỹ lênh đênh kiếp lục bình

Sòng đời tủi hận đóa hồng xinh

Phôi pha cát bụi năm canh khóc

Thổn thức trầm luân nửa giọng tình

Lữ khách  đòi cơn tơ liễu héo

Hồng nhan bạc bẽo mảnh hồn trinh

Trăng suông vắng vẻ thuyền không lái

Trôi nổi về đâu chẳng tiếc mình…!

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 165

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 3

 

Cứ mặc nhiên lẽ trời lân lý

Sách sưu tầm sử ký viết ra

Phu nhân mơ thấy trăng ngà

Sinh con Tôn Sách cha là Tôn Kiên

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 164

 

Truyện Tình Hai Họ Dương Hà

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 2

 

“Lý tri Niên thần kỳ đạo hạnh

Lão Tử xưa thanh bạch lương tri

Thiên thu cánh hạc vân vi

Thuận theo tạo hóa tu trì thần tiên“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 163

 

“Truyện Tình Hai Họ Dương Hà“ là một tác phẩm truyện thơ song thất lục bát dài của tôi phỏng theo, cảm xúc theo tập thơ lục bát dài của cụ Nguyễn Đình Chiểu có tên là“ Dương Từ Hà Mậu“ sáng tác vào khoảng cuối thế kỷ 19. Theo tôi cụ Nguyễn Đình Chiều làm thơ về Lục Vân Tiên rất có giá trị nhưng Dương Từ Hà Mậu cụ lại đả phá đạo Gia Tô. Cụ cho rằng người công giáo theo Tây xâm chiếm Việt Nam nên trong Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc Cụ lại ủng hộ nghĩa quân quá khích thành khủng bố đốt cả nhà dạy Đạo.
“ Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi, cũng đốt xong nhà dạy đạo kia; gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay, cũng chém rớt đầu quan hai nọ“. Những người nông dân bất bình dưới ách cai trị của Pháp vùng lên đánh đuổi chúng là đúng, nhưng nhà dạy đạo chỉ gồm các Xơ, trẻ mồ côi và các giáo dân hiền lành thì tội tình gì mà cũng phóng hỏa thiêu trụi ?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 162

 

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 34”

 

Đây là video cuối cùng trong tập thơ song thất lục bát Trung Hiếu Nghĩa Hiệp của tôi. Thật ra khi tôi viết bài bình giảng này nghệ sĩ Thu Hà vẫn chưa diễn ngâm. Nhưng tôi cứ viết sẵn để đó, lúc nào có cơ hội thiên thời địa lợi nhân hòa, có thời gian, tâm trạng thoải mái vui vẻ thì ngâm. Không việc gì mà phải hấp tấp vội vàng, không vì tiền, không vì lơị, không vì danh mà tấm lòng ta chỉ hướng tới tha nhân, cho tương lai muôn đời con cháu, cho nền văn hoá ngôn ngữ tiếng Việt. Triết gia Hegel đã từng lấy thước đo cho quân tử và tiểu nhân, kẻ lương thiện và bầy ma quỷ:

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 161

 

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“Video 33”

 

Lục vân Tiên và các tướng lãnh nhất là Hớn Minh và Vương Tử Trực đã lập được chiến công hiển hách, đánh bại đội quân xâm lăng cướp biển tinh nhuệ có tên Cốt Đột biết dùng tà thuật sai ma khiến quỷ, nhưng cũng bị đại nguyên soái Lục vân Tiên chém rụng đầu. Nhà vua và quần thần lớn bé đều rất cảm kích thán phục. Vua ra chiếu chỉ bình Oa đại cáo cho khắp thiên hạ biết, và cho quân cấm vệ hộ tống quan trạng về quê hương vinh quy bái tổ. Vì khi đỗ trạng nguyên Lục vân Tiên phải cầm quân ra trận, không có điều kiện trở lại quê nhà.

Chùm Thơ Tình Ngắn 347

 

Ác Gỉa Ác Báo

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 91

 

Chuột con đi dạo trên bờ

Non xanh nước biếc ngẩn ngơ tâm hồn

Chiều tà bảng lảng hoàng hôn

Tò mò phong cảnh chuồn chuồn bướm bay

Chùm Thơ Tình Ngắn 346

 

Cái Giá Phải Trả

Cảm xúc thơ La Fontaine bài 62

 

Có một chàng lái lừa

Thênh thang cùng hai chú

Bọt biển càng thích thú

Muối khinh thường đầy lưng

Chùm Thơ Tình Ngắn 345

 

Xuân Canh Tý

họa thơ Lệ Khanh & Nguyễn Thanh Hoàng

 

Canh Tý đến rồi chúc đại ca

Bình an gia quyến nỗi thương nhà

Tháng năm lưu lạc dòng dư lệ

Thế kỷ lầm than tưởng nhớ hoa

Thong thả hoàng hôn con với cháu

Ngẩn ngơ chiều tối mẹ cùng cha

Tha phương xứ xở đầu râu bạc

Dặm thẳm mai vàng gió tuyết pha

Chùm Thơ Tình Dài Số 290

 

(gồm những bài dài trên 24 câu)

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

Chùm Thơ Tình Dài Số 289

 

(gồm những bài dài trên 24 câu)

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 49

 

Môn khảng khái du di vận khí

Chính bắc nam định vị chúa tôi

Sáu hơi bốc hỏa cao vời

Chẳng dùng vào việc một ngồi thảnh thơi

Chùm Thơ Tình Dài Số 288

 

(gồm những bài dài trên 24 câu)

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 39

 

Kinh thủ đại đồ trường ăn chứa

Dương minh hương vị ứá cát căn

Thăng ma bạch chỉ dâng tràn

Thạch cao lên xuống dịch toan dẫn truyền

Chùm Thơ Tình Dài Số 287

 

(gồm những bài dài trên 24 câu)

 

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 29

 

Chiều xuân mộng trần ai hiếm có

Cảnh thần tiên đây đó viếng thăm

Thày đi quá độ trăng rằm

Cánh chim xa lắc hồ tăm cá chìm

Chùm Thơ Tình Dài Số 286

 

(gồm những bài dài trên 24 câu)

 

Hãy Ký Thỉnh Nguyện Thư

thơ sau khi xem Video của Trần Thị Aí  Liên

 

Chơi với Mỹ chưa hẳn là tốt

Gửi công hàm cố hốt chút phân

Tàu ô chẳng chịu chia phần

Vi trùng Vũ Hán chiếm dần Việt Nam

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 160

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 31“

“Quân tập hậu cắm dùi lưng giặc

Rắn mất đầu tan tác chim muông

Tinh binh ào ạt tấn công

Qua Oa vỡ mật núi sông kinh hoàng“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 159

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 30“

Tôi thấy cụ Nguyễn đình Chiểu xây dựng hình tượng nhân vật Hớn Minh này rất giống với nhân vật Lỗ Đạt tức Hoa hòa thượng Lỗ Trí Thâm bên Tàu do cụ đọc truyện Thủy Hử nghĩa là “Bến Nước“ của nhà văn Thi Nại Am bằng chữ Hán, thời đó vào đầu thế kỷ 19 cả Tàu và Việt Nam chưa có tiểu thuyết kiếm hiệp võ lâm của Kim Dung nên hình ảnh các nhà sư trong Thiếu Lâm tự  theo phiên âm la tinh gọi là Shao Lin còn vắng bóng.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 158

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 29“

Cám ơn người em gái của tâm hồn thi ca, Thu Hà ngâm thơ quá tuyệt vời, như em đang ngâm thơ cho các bậc đại trí đại giác trong chùa, cho các bậc tao nhân mạc khách học giả thì ngâm như vậy là hay nhất. Cứ nhẹ nhàng mà ngâm, thủ thỉ tâm tình ngâm nga và còn có ý nghĩa cả đọc truyện đêm khuya. Các vị đó sẽ có cơ hội lắng nghe thưởng thức ý nghĩa từng câu chữ. Anh thấy hay nhất là đoạn đọc thơ, mặc dù đoạn này chiếm tỷ lệ rất ít trong các video, chính đoạn này người nghe mới cảm thấy cái chí khí anh hùng can đảm và tấm lòng vì nước vì dân của ba chàng dũng tướng Lục vân Tiên, Hớn Minh và Vương tử Trực, mới thấy hết cái đoan trang tiết hạnh của người con gái miền Nam nói riêng và người con gái Việt Nam nói chung. Tuy rằng cốt truyện sảy ra ở bên Tàu cụ thể là nước Sở, nhưng tác giả thơ viết về cuộc đời nhân vật chính là chàng Lục vân Tiên này,  thì cả hai đều là người Việt Nam, tiền bối là người miền Nam còn kẻ vạn bối là dân Bắc Kỳ chánh hiệu con nai vàng đất tổ Hùng Vương. Còn ngâm cho những kẻ vô học tai trâu thì phải gào thét rầm rộ.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 157

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 28“

Cảnh ngộ nàng Kiều nguyệt Nga bỏ trốn khỏi nhà Bùi Kiệm tôi thấy có gì đó na ná giống cảnh nàng Vương thúy Kiều bỏ trốn khỏi Quan Âm Các của nhà Hoạn Thư? Có phải chăng cụ Nguyễn đình Chiểu từng đọc bản chữ Hán về Đoạn Trường Tân Thanh của Thanh Tâm Tài Nhân hay từng đọc Truyện Kiều bản chữ Nôm của cụ Nguyễn Du? Cũng vào lúc nửa đêm trăng sáng canh ba giờ tý cả hai đều bỏ trốn vì tình nhưng bản chất hai sự kiện khác nhau một bên vì tiết hạnh và lòng chung thủy, một bên là muốn thoát khỏi sự ràng buộc dày vò về tinh thần, thể xác, muốn trốn nợ trần ai. Kiều nguyệt Nga may mắn hơn còn có Phật Bà Quan Âm phù trợ, có quý nhân trợ giúp còn Vương thúy Kiều thì hết trượt vỏ dưa gặp vỏ dừa hết gặp bầy lang sói ác ma nhục dục này thì lại gặp bầy sài lang ác quỷ nhục dục khác, thanh lâu hai lượt thanh y hai lần. Tư tưởng chủ đạo của Nguyễn đình Chiểu là giáo dục đức hạnh trung hiếu nghĩa hiệp, trai thì trung hiếu làm đầu gái thì đức hạnh làm câu trau mình, còn tư tưởng chủ đạo của cụ Nguyễn Du là tài mệnh tương đố, chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau, mô tả về kiếp người phụ nữ hồng nhan bạc mệnh, chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài. Nguyễn đình Chiểu là tinh thần yêu nước dũng cảm quật cường của người nông dân Nam Kỳ lục tỉnh trước nạn giặc ngoại xâm còn Nguyễn Du là cảnh loạn lạc nhiễu nhương xã hội, con người bị đè nén áp bức xuống tận cùng như con giun con dế, hoàn toàn bất lực không có sức phản kháng chiến đấu mà bỏ mặc buông xuôi số phận phó thác cho trời và tôi đã cảm xúc thơ của cả hai cụ từ lục bát sang song thất lục bát và tư tưởng chủ đạo cũng đành phải ít nhiều thuận theo các cụ.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 156

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 27“

Tôi đã say xưa nghe video 25 và 26 thật là mê ly. Tôi cứ tưởng tổ sư giọng Huế lão bà Hồng Vân đến tăng cường, sau hỏi lại mới biết Thu Hà diễn ngâm với lý do vần trắc. Thế mới biết hai tác phẩm Cung Óan Ngâm Khúc và Chinh Phụ Ngâm được viết bằng thể thơ song thất lục bát được ngâm bởi giọng Huế lại đắc địa dễ thương truyền cảm như vậy?  Cũng giống như  món ăn vậy dù cho ta có ăn sang  như gà quay, cá rán, tôm hùm, bào ngư, tay gấu thì cũng chẳng có gì đặc biệt với người giàu có. Nhưng bữa tiệc sang trọng đó lại có thêm đĩa cà pháo, rau muống luộc, đậu rán chấm mắm tôm me chua lá sả, tương ớt thì tôi tin chắc các quan khách sành ăn đều lao đũa vào đĩa cà pháo xì xụp chan với nước canh rau rền và các món gà quay, cá rán, tôm hùm, bào ngư, tay gấu sẽ bớt ăn đi. Cái giọng Huế trọ trẹ lơ lớ với dân Bắc Kỳ như Lu Hà tôi đây thật là mê ly hấp dẫn vô cùng. Vậy lúc này đã 20 giờ khuya để tri ân nghệ sĩ Thu Hà tôi vẫn miệt mài hứng khơi viết bài bình giảng này. Nói chung Thu Hà cứ tiếp tục ngâm giọng Bắc Kỳ đi, đoạn thơ nào lại gặp phải cái anh vần trắc rắc rối thì cứ ngâm luôn giọng Huế đi nhé. Tôi chưa hề đặt chân lên kinh thành Huế nhưng tôi lại làm rất nhiều thơ về Huế. Có lẽ kiếp sau tôi sẽ đầu thai ở Huế chăng?

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 155

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 26“

Bùi Kiệm giở cả trò đặc công đánh du kích nửa đêm đột nhập phòng ngủ của nàng Kiều Nguyệt Nga định cưỡng hiếp nàng nhưng sự bất thành. Bùi cha phải khuyên con trai nhẫn nại, kiên trì nàng Kiều bây giờ ở nhà ta như cá nằm trong chậu, chim nhốt trong lồng, kiến bò miệng chén còn chạy đi đâu nữa?

“Cá trong chậu đừng hòng chạy thoát

Chim nhốt lồng định đoạt khó chi?

Con đừng nóng vội sân si

Để cho thiên hạ xầm xì nhỏ to

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 154

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 25“

Nàng Kiều nguyệt Nga chọn cách tự vẫn để chung tình với Lục Vân Tiên, quyết không chịu làm tỳ thiếp cho giặc Ô Qua, dù cho có được sắc phong làm hoàng hậu ở xứ phù tang. Nàng không muốn để cho cha con ngã gian thần Thái Sư đắc ý. Nhưng dưới thủy cung mẫu thân của nàng được Phật bà Quan Âm mách bảo đã bơi đến nâng đỡ con gái nổi lên và sóng đánh dạt vào bờ, cũng may thay như chồng chưa cưới của nàng là Lục Vân Tiên được một ông lão đánh cá giúp đỡ.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 153

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 24“

Kiều nguyệt Nga với tất cả tâm hồn trái tim nàng đã dành trọn vẹn cho chàng Lục vân Tiên, nàng biết rõ ràng Lục vân Tiên không  hề yêu Võ thể Loan, vì mối nhân duyên này là do cha chàng xếp đặt. Ông cụ đồ họ Lục vì quá yêu thương đứa con trai độc nhất của ông mà ông đích thân chọn vợ cho con trai. Sẵn có Võ Công cùng là bạn học ngày xưa, là môn đệ vạn bối của thày Khổng- Mạnh nên ông nghĩ người quân tử không lẽ ăn ở hai lòng, ông không hề biết Võ Công bên Hàn Giang là một điền chủ tham lam bóc lột hà hiếp dân nghèo thậm tệ. Một kẻ xanh vỏ đỏ lòng tiền hậu bất nhất gian xảo. Khi con trai ông bị mất tích, nghe thiên hạ đồn đoán thì bên nhà họ Võ trở mặt, trong khi đó nàng Kiều nguyệt Nga lại sang xin ông nhận nàng là con dâu, dù chỉ là tượng trưng. Nàng xin thay chàng Lục vân Tiên chăm sóc phụng dưỡng ông. Nay phải đi cống Ô Qua theo lệnh triều đình nàng để lại vàng bạc tiền của để Lục ông tĩnh dưỡng tuổi già, thật là chu đáo cảm động vô cùng.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 152

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 23“

Thu Hà ơi! Em ngâm quá tuyệt vời. Câu truyện thơ hấp dẫn vô cùng khi ngâm khi đọc. Cả một trường ca anh hùng trung hiếu nghĩa hiệp dài dằng dặc, có những trích đoạn, nếu có thể em vận dụng sen kẽ vào đó các thể loại muôn màu muôn sắc theo anh đề nghị ví dụ như hát nói, trống quân, hát sẩm, điệu sa mạc, vọng cổ, cải lương, quan họ v.v… Muôn hình muôn vẻ làm cho cả tác phẩm truyện thơ hấp dẫn sống động. Cứ như thế em là một nhân vật đầu tiên trong lịch sử ngâm thơ anh Lu Hà giàu hình ảnh ngữ điệu. Nếu có thể em bắt chước cả giọng con nhà tướng ở một đoạn nào đó đọc lên sang sảng trước ba quân nghe mới thấy lạ tai thú vị lắm. Em diễn xuất quá đạt, anh nghe xúc động vô cùng.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 151

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 22“

Song thất lục bát là thể thơ độc đáo của dân tộc, một viên đá kim cương bị thời gian bụi phủ lu mờ, bị lãng quên thất lạc trong dân gian vì không có người chuyên tâm đào sâu nghiên cứu nó, phát triển nó một cách có hệ thống bài bản. Người Việt mình vốn dĩ háo danh tham lam, chỉ mong mình được nổi tiếng dù chỉ một phút lóe lên huy hoàng rồi vụt tắt cũng mãn nguyện lắm rồi. Nhiều người không hiểu gì về thơ, cả đời không làm nổi một bài thơ cũng viết bình luận, khen chê thơ thiên hạ theo cảm tính, theo cái ngu dốt riêng của mình. Tôi nói thẳng xin đừng tự ái mà giận tôi giống như khi bàn về võ học thì ít ra anh phải hiểu về võ học như trung bình tấn, kim kê độc lập, vịnh xuân quyền, thiên long bát bộ, trảo mã tấn v.v… là gì thì mới nên bàn về võ học. Họ giống như 5 anh mù nói chuyện huyên thuyên về con voi. Anh thứ nhất sờ trúng cái chân thì bảo con voi giống cái cột nhà. Anh thứ hai sờ trúng cái đầu thì bảo con voi giống như tảng đá. Anh thứ ba sờ trúng cái đuôi thì bảo con voi giống con trăn. Anh thứ tư sờ trúng cái của quý của con voi đực thì bảo con voi giống cái chày giã gạo. Anh thứ năm sờ trúng chỗ của quý của con voi cái thì bảo con voi giống cái hang đá mọc rêu ẩm ướt, đút lọt cả hai bàn tay vào mà không sợ bị kẹt vào trong. Tôi đã nhấn mạnh đặc điểm thơ song thất lục bát là để ngâm; cái hay là bởi các vần trắc liên kết với nhau xâu chuỗi theo một nguyên tắc lô rich. Nên nghệ sĩ rất dễ mệt phải dùng nhiều hơi thở, vì vậy phải tùy cơ mà ứng biến không nhất thiết cứ phải theo mãi một làn điệu mà phải luôn biến hóa lúc ngâm, lúc đọc, lúc sa mạc hát sẩm, lúc vọng cổ v.v...Giống như nhân vật Châu bá Thông trong tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 150

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 21“

Đây là một truyện thơ dài viết theo thể song thất lục bát, cũng có chương hồi tình tiết gay cấn, nghệ thuật thắt nút cởi nút, tạo mâu thuẫn rồi giải quyết mâu thuẫn nên chỉ mong được nghệ sĩ Thu Hà nhận ra khi diễn ngâm. Đây không phải là một bài thơ bình thường mà là một sự đan xen cứ hai câu thất thì lại hai câu lục bát. Đặc điểm của hai câu song thất chỉ cần chú ý chữ cuối cùng của câu 1 phải vần với chữ số 5 của câu 2 như chữ „“đó“ vần với chữ “tỏ“. còn câu 2 chữ số 3 luôn luôn là vần bằng như chữ “riêng” ở đây. Câu đầu tiên: Chuyện kể tiếp nguyệt có 4 vần trắc liên tiếp, nên theo tôi ngâm được thì ngâm không thì đọc thơ, nói thơ là tốt nhất. Thơ đường luật trong mấy nghìn năm nay các nhà nho phần lớn chỉ đọc, ngày nay mới có người ngâm như Thúy Mùi ngâm thơ Hồ Xuân Hương vậy.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 149

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 20“

Sáng mồng một tết Tây Lịch, năm 2020 khai bút mừng xuân. Thông thường người ta hay làm thơ, các cụ đồ có truyền thống làm thơ đường hay viết câu đối tết. Còn tôi thì phá lệ ngồi viết bình giảng thơ tôi làm ra, được nghệ sĩ Trần Thu Hà diễn ngâm video tới số 20 về cuộc đời chàng thanh niên miền Nam có tên gọi là Lục vân Tiên. Chàng là một người anh hùng cái thế đã chìm đắm đi trong giấc ngủ của tôi và buổi sáng ngủ dậy, tôi say xưa viết về chàng như viết chính về cuộc đời tôi vậy. Phải chăng tôi đã hóa thân thành một Lục Vân Tiên của thế kỷ thứ 21? Song thất lục bát viết thành trường ca theo đúng luật bằng trắc khăng khít chuẩn xác như rui mè xà ngang; cột dọc vào mộng khớp với nhau như tình chàng nghĩa thiếp. Tới nay tôi vẫn thấy chỉ có Nguyễn gia Thiều và Đoàn thi Điểm? Sao mà hiếm hoi và ít ỏi quá vậy? Tôi biết Thu Hà rất mệt mỏi mỗi khi phải uốn giọng cong lưỡi cho cao vút lên, trầm bổng thanh giáng bởi các âm vần trắc. Người ta bảo, thơ song thất lục bát là lối thơ quý tộc cung đình viết ra là để ngâm như Cung Oán Ngâm Khúc và Chinh Phụ Ngâm. Không phải đơn thuần cả hai tác phẩm này đều có chữ “ngâm“ kèm theo. Vương tử Trực là người hiểu hơn ai hết về tài năng của Lục vân Tiên về lĩnh vực văn chương cũng như võ học và rất lấy làm nuối tiếc cho đất nước mất đi một nhân tài.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 148

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 18“

Tôi nghĩ cụ Nguyễn Đình Chiểu xây dựng nhân vật Hớn Minh có thể do ảnh hưởng bởi nhân vật Từ Hải trong truyện Kiều của cụ Nguyễn Du và nhân vật Lỗ Đạt tức Hoa hoà thượng Lỗ trí Thâm trong truyện Thủy Hử của nhà văn Thi Nại Am bên Tàu. Cả ba đều là hòa thượng, tính cách rất giống nhau, anh hùng trượng nghĩa hảo hán giang hồ tuấn kiệt. Nhưng Hớn Minh này sau khi giúp triều đình thì ung dung tự tại tiếp tục tu hành, tuổi thọ rất cao không chết oan uổng như Từ Hải và Lỗ trí Thâm oán hận đầy mình. Còn tôi cứ theo cái sườn thơ lục bát định sẵn của cụ Nguyễn đình Chiểu mà cảm xúc ra thơ song thất lục bát. Một thể thơ rất thích hợp cho việc diễn ngâm theo nền nhạc truyền thống của dân tộc như đàn tỳ bà, đàn tranh, sáo, nhị, trống, phách v.v...

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 147

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 17“

Võ ác nhân đã lừa Lục vân Tiên đến hang vắng rồi bỏ chàng ở đó thật là rùng rợn kinh hoàng.

“Chàng rầu rĩ tái tê thểu não

Oán hờn căm lảo đảo toàn thân

Thế gian sao lắm bất nhân

Ác hơn lang sói vô luân tồi tàn

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 146

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 16“

Đúng như dự đoán của ông lão đánh cá đã khuyên Lục Vân Tiên đừng hy vọng gì ở cha con nhà họ Võ nữa, nhưng ông chỉ nói ý mong Vân Tiên hiểu là vợ chồng cha con nhà ấy đã thay lòng đổi dạ rồi. Khi Võ Công nhìn thấy bộ dạng Lục Vân Tiên loạng choạng sờ soạng bước đi lão đã ngán ngẩm mặt mày, nhưng Lục Vân Tiên mù lòa làm sao mà biết được sắc mặt người ta? Võ Công gượng gạo nói mấy câu chiếu lệ với ông lão đánh cá sau này sẽ cho người đến tận nhà trả ơn.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 145

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 14“

Trịnh Hâm gặp thày trò Lục Vân Tiên bị kẹt lại ở một quán nước, đường về Đông Thành còn quá xa. Lục Vân Tiên nhờ hắn giúp đỡ. Trịnh Hâm cũng từng là học trò của Qủy Cốc Tử, nàng Kiều Nguyệt Nga từng được cha cho đến chỗ  Qủy Cốc tiên sinh học chữ. Qủy Cốc dấu hai nàng Nguyệt Nga và cô gái hầu tên là Kim Liên ở sau nhà, không để cho đám học trò nam sinh biết mặt. Nhưng mỗi bận Nguyệt Nga và cô hầu ra suối tắm đều bị Trịnh Hâm rình mò ngó trộm. Khi biết chuyện Lục Vân Tiên từng đánh cướp cứu nàng Kiều Nguyệt Nga hắn rất căm tức, cả khi chuyện Lục Vân Tiên có đính hôn với Võ thể Loan rồi, hắn vẫn không an tâm. Hắn quyết lấy mạng Lục Vân Tiên cho bằng được.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 144

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 12“

Tên Triệu Ngang cầm đầu một băng đảng xã hội đen ở trong làng với đủ mọi chiêu thức lừa đảo để kiếm tiền, chúng giả làm thày lang, rồi thày bói cuối cùng lại đẩy thày trò Lục Vân Tiên đến tên đạo sĩ có pháp thuật trừ ma diệt quỷ ở thôn Trà Hương. Lục Vân Tiên thì mù lòa ốm yếu nằm liệt giường, nên chúng dụ Tiểu Đồng chạy đi chạy lại các nơi để chúng vét đến đồng xu cuối cùng, chúng xử dụng kỹ năng vặt lông vịt, vặt từ từ cho đến không còn sợi lông nào để cho chúng vặt nữa. Thày trò Lục Vân Tiên chỉ còn cái áo rách và cái khố rách không lẽ chúng cũng lột nốt? Thật là dã man.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 143

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 11“

Hai thày trò nhà Lục Vân Tiên dắt díu nhau đi. Lục Vân Tiên thực ra mới ở tuổi vị thành niên nào biết gì về căn bệnh đau mắt của mình nguyên do từ đâu? Bản tính lại ngay thẳng, chàng không hề ngờ thằng bạn nhận là anh em sĩ tử với mình lại đểu giả khốn nạn như vậy? Chàng chưa từng đau mắt hột bao giờ, bụi tóc càng ngứa ngáy khó chịu. Càng ngứa càng dụi tay vào mắt, mắt càng xây xát viêm nhiễm toét ra có thể mưng mủ và mù lòa. Lục Vân Tiên chống gậy loạng choạng đến nơi đồng không mông quạnh, ếch nhái kêu  vang toàn thân mệt mỏi rã rời.

“Nơi trống trải đồng không mông quạnh

Ếch nhái kêu lau lách vướng chân

Tiên càng khô héo ruột gan

Bước đi uể oải toàn thân đau nhừ

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 141

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 9“

Hôm nay vào trang Facebook của tôi thấy Thi sĩ Nguyễn Thanh Hoàng comment rằng:

-“Đã có người ngâm thơ của Thi sĩ Lu Hà rất hay ! Chắc Thi nhân hứng khởi lắm thay!“

Tôi trả lời Đại ca ngay:

“Đúng vậy, Anh Thanh Hoàng ạ, nguồn cảm hứng đến từ tha nhân, đến từ đại ngã của nhân loại và vũ trụ. Con người chỉ là một tiểu ngã. Sự xuất thần của thơ ca văn chương triết học khoa học và mọi sáng tạo tinh thần chưa hẳn đã là của riêng ai? Nếu không có hàng triệu hàng tỉ người khác đã chọn lọc nâng đỡ tinh thần dồn tất cả cho anh ta bằng một năng lực hấp dẫn vô hình. Làm thơ được ai đó ngâm, hay phổ nhạc là một vinh hạnh khi anh ta còn sống trên cõi đời này.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 142

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 10“

“Ngao ngán thay ngút ngàn non nước

Dòng sông xa ô thước phân vi

Tần ngần kẻ ở người đi

Máy trời ken két biết chi mà lần“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 140

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 8“

“Hướng Trường An thênh thang rảo bước

Lục Vân Tiên nguyện ước nước non

Cùng Vương Tử Trực sắt son

Gặp thời cá nhảy Vũ môn hóa rồng“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 139

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 7“

Võ Công là cha đẻ của nàng Võ Thể Loan là một người nham hiểm tham lam danh vọng, lắm mưu hèn kế bẩn sau này càng lộ rõ. Ban đầu cha con nhà họ Lục không hiểu rõ bản chất của con người này cứ tưởng vợ chồng ông ta là người tốt. Nàng Võ Thể Loan không khỏi bị khống chế o bế mà phải nghe theo mưu kế của cha mẹ bày đặt. Võ Công chờ đơi Vương Tử Trực cốt để hai chàng lên võ đài văn chương so găng đọ tài cao thấp. Kỳ thủ tương phùng là ngang sức ngang tài, kẻ tám lạng người nửa cân.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 138

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 6“

Khi từ giã Hớn Minh hai chàng hẹn cùng gặp lại nhau ở kinh đô để thi võ trạng nguyên và văn trạng nguyên. Vì tình hình giặc giã khắp nơi, miền biên cương kẻ thù ngoại bang nhòm ngó nên khoa này triều đình đặc biệt cho thi cả hai môn văn và võ.  Khi Vân Tiên vừa về đến ngõ đã thấy tiếng trẻ con bi bô học chữ những kiến thức cơ bản của đạo nho như nhân chi sơ tính bổn thiện, mở đầu trong quyển Tam Tự Kinh. Câu này có ý nghĩa là con người sinh ra bản tính ban đầu vốn thiện và tốt lành, khi lớn lên, do ảnh hưởng của đời sống xã hội mà tính tình trở nên thay đổi, tính ác có thể phát sinh, do đó cần phải luôn được giáo dục, giữ gìn và rèn luyện cho đời sống lành mạnh thì tính lành mới giữ được và phát triển, để tính dữ không có điều kiện nảy sinh.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 137

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 5“

Kiều Nguyệt Nga là một cô gái khuê các phòng the chẳng may giữa đường trên đường trở về nhà gặp bọn cướp Phong Lai, nàng được Lục Vân Tiên cứu thoát. Kiều Nguyệt Nga rất cảm kích ngưỡng mộ người dũng sĩ. Đây là một nét văn hóa Đông Á anh hùng cứu mỹ nhân ta thường gặp trong các phim truyện kiếm hiệp của Tàu. Lục Vân Tiên cũng không muốn lợi dụng công trạng của mình để chiếm đoạt ngay trái tim nàng. Lúc đó Lục Vân Tiên khoảng 16 tuổi, còn Kiều Nguyệt Nga chắc là 15 tuần trăng tròn. Tình yêu đã đến với họ qua văn chương thơ phú như tôi đã mô tả ở video số 4. Còn cụ Nguyễn Đình Chiểu thì:

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 136

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 4“

Chỉ là một sự vô tình giữa đường thấy chuyện bất bình, Lục Vân Tiên vung gươm cứu giúp người bị nạn, trong xe ngựa lại là hai cô gái con nhà quý phái gia giáo. Lục Vân Tiên cũng không phân biệt nổi cô nào là chủ cô nào là tớ vì hai nàng ăn mặc giống nhau. Khi Kiều Nguyệt Nga lên tiếng cảm kích tinh thần trượng nghĩa khí phách của người anh hùng mà sinh lòng cảm mến. Nàng muốn đền ơn chàng bằng duyên cầm sắt, nghĩa là cái thân nàng là của chàng Lục Vân Tiên. Nếu không có chàng thì ắt hẳn tên tướng cướp sẽ ép nàng lên núi làm phu nhân áp trại còn người hầu gái tên là Kim Liên sẽ bị bọn lâu la thủ hạ thay phiên nhau cưỡng hiếp làm nhục. Bọn cướp này đã khét tiếng trong vùng cướp của giết người và bắt cóc con gái nhà lành mang lên núi để thỏa mãn thú tính nhục dục. Lục Vân Tiên vốn dĩ là đồ đệ cưng nhất của Quỷ Cốc Tử văn võ kiêm toàn một người quân tử nho gia võ sĩ đạo giống như Lỗ Trí Thâm vậy. Cứu người nhưng không mong người trả ơn, nhất là cái ơn cầm sắt. Nên vì lòng tự trọng khảng khái quá cao mà chàng làm lơ không ngó ngàng gì cái trâm cài tóc của người con gái tiểu thư khuê các.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 135

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 3“

Trên đường trở về quê thăm cha mẹ ở quận Đông Thành trước khi vào kinh ứng thi, giữa đường Lục Vân Tiên gặp một bọn cướp tên cầm đầu tên là Đỗ Dự hiệu là Phong Lai. Khi thấy bọn chúng cướp bóc phá phách làng xóm vùng rừng núi heo hắt và bắt gái đẹp mang về sơn trại ở trên núi thì Lục Vân Tiên không dùng gươm đeo bên mình mà dùng ngay cây đòn tre đánh đuổi chúng, tả xung hữu đột không khác nào tướng Triệu Tử Long ngày xưa tên cúng cơm gọi là Triệu Vân, người vùng Thường Sơn, danh tướng cuối nhà Đông Hán. Khổng Minh biết Triệu Vân là gái giả trai nhưng cũng lờ đi để mặc Triệu theo làm vệ sĩ cho Lưu Bị.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 134

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 2“

“Quận Đông Thành khát khao mong đợi

Mái nhà tranh vời vợi nhớ thương

Chôn nhau cắt rốn quê hương

Vườn rau ao cá vấn vương sớm chiều“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 133

Trung Hiếu Nghĩa Hiệp

“ Video 1“

Nhờ có Internet mà tôi có trong tay tập thơ lục bát của cụ Nguyễn đình Chiểu. Đây đúng là một bản trường ca về một người anh hùng thiếu niên mới 16 tuổi đầu đã gặp phải tai ương và chàng phải trải qua bao năm tháng thăng trầm khổ ải, cũng giống như nàng Vương Thúy Kiều khi mới 16 tuổi đã phải bán mình chuộc cha, xa gia đình lưu lạc 15 năm trời. Chàng thiếu niên đó là Lục Vân Tiên mà cụ Nguyễn Đình Chiểu gọi là Truyện Tây Minh có nguồn gốc từ bên Tàu. Cụ Nguyễn Đình Chiểu cũng bị mù cả hai mắt khi biết tin mẹ qua đời, khi cụ đi vào kinh ứng thi. Cụ cũng bị một nhà họ Võ thất hứa không muốn gả con gái cho chàng rể mù giống hệt như cha con Võ thể Loan bội tín với Lục Vân Tiên vậy.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 132

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 101“

Đúng là người vui thì thấy cảnh cũng vui, khi Kiều ra đi thì cuối hè đầu thu. Khi Kiều trở về đoàn tụ gia đình thì cuối mùa xuân đầu mùa hè. Kiều thật là mãn nguyện gặp lại chàng Kim Trọng như đã trải qua ba kiếp người, tưởng như mất đi mối tình trong sáng nay lại được tái tạo. Kiều với danh nghĩa vợ cả nhưng chỉ có tính chất tượng trưng. Kiều chuyên tâm vào việc tụng kinh gõ mõ, tinh tấn Phật Pháp và dạy các cháu học hành. Với Kim Trọng là bạn hồng nhan tri kỷ, Kiều không quên đón sư Giác Duyên về chùa nhà, nhưng sư đã đi chu du thiên hạ, lên núi hái thuốc không còn ở chỗ cũ nữa.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 131

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 99“

Như vậy trong đêm tân hôn, động phòng Thúy Kiều và Kim Trọng đã thỏa thuận với nhau không chăn gối ân ái xác thịt chi hết. Kiều không muốn chuyện đó sảy ra gợi lại những cảnh truy hoan xác thịt thê lương đau khổ và đầy bất hạnh trong 15 năm lưu lạc đọa đầy, những khuân mặt đàn ông khả ố đểu cáng sẽ lặp lại tái hiện trong đầu Kiều và Kiều sẽ căm ghét cả Kim Trọng, yêu thương kính trọng không thấy đâu mà hằn thù đấy thôi. Kim Trọng không phải là thần thánh, chàng là người mang đầy đủ những tính nết phàm tục hỷ, nộ, aí, ố, ai, lạc, dục cũng có ghen tuông ích kỷ trong thất tình và lục dục bao gồm, tôi xin kể ra như sau:

Thơ Tình Chùm 840

Cởi Nút Cài

Họa thơ Giang Hoa: Hoa Thẹn…

Rặng liễu bâng khuâng gượng gót hài

Sương rơi lãm thúy bóng hình ai

Ba sinh vấn hỏi tình dang dở

Kiếp phận bèo dâu nghĩa bướm ngài

Thiếp vẫn loay hoay tìm lối cũ

Chàng còn quấy quả hẹn vãng lai

Trầu cau chỉ thắm đừng phai nhạt

Bẻ khóa vườn xuân cởi nút cài…!

Thơ Tình Chùm 839

Bến Tràng An

Họa thơ Giang Hoa: Quên Người Cũ

Dặm trường cách trở bến Tràng An

Rặng liễu xót xa lệ ứa tràn

Tiễn biệt sầu vương hoen khóe hạnh

Chờ mong tái ngộ mộng hòai than

Vầng trăng vò võ cung sầu óan

Thỏ ngọc bơ vơ mấy khúc tàn

Trần thế thê lương lòng thiếu phụ

Hồng nhan tủi hận kiếp gian nan…

Thơ Tình Chùm 838

Lạc Lối Về…

Họa thơ Giang Hoa: Hồn Thu…

Tình nghĩa gió mây lỗi hẹn thề

Thân thương vàng võ nẻo hồn mê

Thiết tha ai đợi vầng trăng bạc

Tưởng nhớ kẻ chờ  lạc lối về

Thái bạch sáng soi mòn sỏi đá

Thần kinh mờ ảo chốn thôn quê

Thành đô xa lắc mù sương khói

Tẻ nhạt đìu hiu cả bốn bề…

Thơ Tình Chùm 837

Tái Tê Dòng Lệ

Họa thơ Tường Vân: Cuốn Theo Chiều Gió

Kẻ buồn gió cuốn mất cơn say

Người khóc thương hòai hạt bụi này

Nửa bước phong trần hồn lạc nẻo

Mảnh đời bạc bẽo mộng theo mây

Đắng cay thác lọan vầng trăng tỏ

Thảm thiết giang hồ khổ não đày

Lỡ dở cung đàn hoa trách bướm

Tái tê dòng lệ khói hương bay !

Thơ Tình Chùm 836

Huế Nặng Lòng Ai

Họa thơ Giang Hoa: Buồn Mưa

Huế nặng lòng ai gánh phiến sầu

Thuyền tình sóng vỗ bến Văn Lâu

Bỗng đâu trận gío heo may thổi

Thổn thức thuyền câu cuộc bể dâu

Ly khách phong trần  pha cát bụi

Công tằng thấm áo đẫm dòng châu

Tràng Tiền mấy nhịp hòai thiên cổ

Phượng vĩ buồn thiu sắc liễu ngầu...!